16 Kasım 2026, Pazartesi

Uçaklar büyür, filolar büyür… Mesele Cumhuriyet’i unutmamak

Rakamlarla başlayalım.
132 uçak.
Smartwings ile 175’in üzerinde.
2030’da 200’ün üzerinde.
2040’a kadar 240 uçak daha…
2,8 milyar euro ciro.
Yüzde 5-6 gelir büyümesi beklentisi.
Yeni hangar.
Yeni terminal beklentisi.
Airbus var.
Boeing geliyor.
Smartwings var.
Avrupa var.
New York var.
Miami var.
Yapay zekâ var.
SAF var.
Kısacası…
Pegasus’ta hedef çok.
Hem de büyük hedefler.
10 Kasım’da Pegasus Hava Yolları CEO’su Güliz Öztürk’ü dinledik.
Afyonkarahisar’daydık.
Öztürk, şirketin gelecek projeksiyonunu anlattı.
Pegasus’un artık yalnızca Türkiye’de büyüyen bir hava yolu olmadığını, Avrupa’da da oyun alanını genişletmeye hazırlandığını ortaya koydu.
Smartwings satın alması bunun en somut örneği.
Bence önemli.
Çünkü havacılıkta büyümek yalnızca uçak satın almak değildir.
Uçağı herkes parası varsa alır.
Mesele o uçağı doldurmak.
Mesele doğru yere uçurmak.
Mesele gelir yaratmak.
Mesele maliyeti yönetmek.
Mesele marka yaratmak.
Ve en önemlisi…
Mesele büyürken ayakta kalmak.
Pegasus bunu yapmaya çalışıyor.
Bir taraftan Airbus filosunu büyütüyor.
Diğer taraftan Boeing’lere hazırlanıyor.
Smartwings ile Avrupa’daki alanını genişletiyor.
Iberia ile yolcusunu New York’a, Miami’ye, Güney Amerika’ya ulaştırıyor.
Sabiha Gökçen’de hangarını büyütüyor.
Yeni terminali bekliyor.
Yapay zekâya yatırım yapıyor.
SAF için Türkiye’de üretim arayışına giriyor.
Bunların hiçbiri küçük işler değil.
Çünkü havacılık artık sadece havacılık değil.
Teknoloji.
Finans.
Enerji.
Dijitalleşme.
Jeopolitik.
Hepsi aynı kokpitte.
Güliz Öztürk’ün anlattıkları arasında benim özellikle dikkatimi çeken bir başka konu Sabiha Gökçen’di.
Pegasus büyüyor.
Sabiha Gökçen büyüyor.
İstanbul’un Anadolu Yakası büyüyor.
Yolcu büyüyor.
Filo büyüyor.
Ama terminal?
Bekliyor.
İki pistiniz olabilir.
200 uçağınız olabilir.
240 uçak daha planlayabilirsiniz.
Ama yerdeki altyapınız havadaki büyümeye yetişmezse, bir noktadan sonra matematik sizi yakalar.
Bu nedenle yeni terminal sadece Pegasus’un meselesi değil.
Türkiye havacılığının meselesi.
2030 deniliyor.
Umarım daha fazla beklenmez.
Çünkü uçak sipariş verirken takvim işliyor.
Yolcu artarken takvim işliyor.
Rakipler büyürken takvim işliyor.
Havacılıkta zaman maalesef beklemiyor.
Bir başka önemli başlık yapay zekâ.
Pegasus, teknoloji kullanımında dünyanın en iyi üç hava yolundan biri olmayı hedefliyor.
İddialı.
Ama güzel hedef.
Yapay zekâyı çağrı merkezindeki insanın yerine koymaktan değil, insanın işini kolaylaştırmaktan söz ediyorlar.
Doğrusu da bu.
Teknoloji insanı ortadan kaldırmak için değil, insanın önündeki gereksiz işleri ortadan kaldırmak için kullanılmalı.
Yapay zekâ biletinizi bulsun.
Bagajınızı takip etsin.
Gecikmeyi haber versin.
Kapınızı söylesin.
Alternatif uçuşunuzu önersin.
Ama günün sonunda…
İnsana ihtiyacımız var.
Çünkü havacılık teknolojiyle yapılır.
Ama insanla yaşatılır.
***
Gelelim 10 Kasım’a.
Aslında benim için günün en önemli tarafına…
Pegasus bizi Afyon’a götürdü.
Atamızı andık.
Kocatepe’ye çıktık.
Fotoğraflarda gördüğümüz o topraklara bastık.
Kitaplarda okuduğumuz mücadeleyi, bulunduğu yerde düşünmeye çalıştık.
İşte orada rakamların anlamı değişiyor.
200 uçak…
240 uçak…
Milyarlarca euro…
Yeni terminal…
Yeni hangar…
Hepsi bir anda ikinci plana düşüyor.
Çünkü Kocatepe’de insan başka bir şey düşünüyor.
“Bu ülke nasıl kurtuldu?”
***
15 yaşında Sinoplu bir genç…
Şehit olmuş.
15 yaşında.
Bugün o yaşta çocuklarımızın hangi telefonu istediğini konuşuyoruz.
Hangi oyunu oynadığını konuşuyoruz.
Hangi okula gideceğini düşünüyoruz.
O günün 15 yaşındaki çocukları ise vatanı düşünmüş.
İşte Kocatepe’de insanın tüylerini ürperten tam olarak bu.
Bu toprakların bedelini kitap sayfalarında okumak başka…
O toprağın üzerinde durmak başka.
Cumhuriyet bize hazır paket halinde teslim edilmedi.
Kargoyla gelmedi.
Hediye edilmedi.
Birileri masaya koyup “Buyurun, bundan sonra sizin” demedi.
Bedeli ödendi.
Hem de çok ağır ödendi.
O yüzden Cumhuriyet’i anmak, Atamızı anmak, sadece saat 09.05’te ayağa kalkmak değildir.
Cumhuriyet’i anlamak…
İşini iyi yapmaktır.
Üretmektir.
Çalışmaktır.
Bilime inanmaktır.
Kadını hayatın merkezine koymaktır.
Çocuğa eğitim vermektir.
Bu ülkenin parasını, zamanını ve geleceğini korumaktır.
Ve en önemlisi…
Unutmamaktır.
Biz de “Cumhuriyet” isimli uçakla bu yolculuğa katıldık.
Bir gazeteci olarak değil sadece…
Bir Cumhuriyet vatandaşı olarak.
Gurur duydum.
Pegasus Hava Yolları’nı da bu organizasyon nedeniyle içtenlikle kutluyorum.
Mehmet Nane’ye…
Güliz Öztürk’e…
Banu Karamuk’a…
Zeynep Hanım’a…
Almina Hanım’a…
Boğaç Abi’ye…
Ve isimlerini burada tek tek sayamadığım bütün Pegasus ekibine teşekkür ediyorum.
Her şeyi düşünmüşler.
Mehmet Nane her zamanki inceliğiyle…
Güliz Öztürk her zamanki zarafetiyle…
Pegasus çalışanları da ev sahiplikleriyle güzel bir 10 Kasım yaşattılar.
Sağ olsunlar.
***
Aslında bu hafta daha çok havacılık yazmak isterdim.
Smartwings’i uzun uzun konuşabilirdik.
Sabiha Gökçen’i tartışabilirdik.
200 uçağı, 240 uçağı, Boeing’i, Airbus’ı yazabilirdik.
Ama…
Hayat bazen gündemi sizin yerinize belirliyor.
Benim gündemimi de belirledi.
15 yıldır bizimle yaşayan kedimizi kaybettik.
Köpük’ü.
“Kedimiz” demek bile eksik kalıyor.
Canımızdı.
Kardeşimizdi.
Evimizin güzel ve nazlı kızıydı.
15 yıl…
Dile kolay.
Bir evin içinde 15 yıl yaşayınca artık “evcil hayvan” olmuyorsunuz.
Aile oluyorsunuz.
Sabahın parçası oluyorsunuz.
Akşamın parçası oluyorsunuz.
Seyahatten döndüğünüzde sizi bekleyen oluyorsunuz.
Evin bir köşesi sizin oluyor.
Sonra bir gün…
O köşe boş kalıyor.
***
Bu hafta başka sağlık sorunlarıyla da uğraştık.
Yorulduk.
Üzüldük.
Hayatın ne kadar hızlı değişebildiğini bir kez daha gördük.
Belki de Kocatepe’de hissettiğimle Köpük’ün ardından hissettiğim şeyin ortak noktası buydu.
Hayat kısa.
Çok kısa.
Geride ne bıraktığınız önemli.
Bir ülke bırakırsınız.
Bir eser bırakırsınız.
Bir şirket bırakırsınız.
Bir iyilik bırakırsınız.
Bazen de…
15 yıl boyunca bir evin içinde sevgi bırakırsınız.
***
Pegasus büyüyor.
Türkiye havacılığı büyüyor.
Uçaklar çoğalıyor.
Teknoloji değişiyor.
Yapay zekâ geliyor.
Yeni terminaller yapılacak.
Yeni rotalar açılacak.
Hayat devam edecek.
Etmek zorunda.
Ama bu hafta benim için bütün rakamlardan daha değerli iki şey vardı.
Kocatepe’de hatırladıklarım…
Ve evde artık göremeyeceğim Köpük.
Biri bize nereden geldiğimizi hatırlattı.
Diğeri sevmenin ne kadar kıymetli olduğunu.
İkisini de unutmayacağım.
Köpük…
15 yıl boyunca hayatımıza kattığın her şey için teşekkür ederim.
Güle güle güzel kızım.
Hepinize sevdiklerinizle birlikte sağlıklı, huzurlu ve güzel bir hafta diliyorum.