Rekabetin de Bir Ahlakı Var

Havacılıkta rekabet yalnızca hava yolu şirketleri arasında yaşanmıyor. Yabancı hava yollarına Türkiye’de temsil ve gözetim hizmeti veren firmalar arasında da oldukça sert bir yarış var. Bu firmalar, üstlendikleri sorumluluklarla hem müşterilerinin operasyonlarına hem de ülkemizin havacılıktaki itibarına katkı sağlıyor. Böylesine güven gerektiren bir işte rekabetin de belirli bir ahlak çerçevesinde yürütülmesi gerekiyor.

Öncelikle hakkını teslim edelim: Bu sektörde işini düzgün yapan, emeğiyle büyüyen ve müşterisine verdiği sözün arkasında duran şirketler var. Bilgisini, tecrübesini ve çalışanlarının alın terini ortaya koyarak yol alanları ayrı tutuyorum. Onlar müşterilerini başkalarının eksiklerini anlatarak değil, kendi hizmetlerinin kalitesini göstererek kazanıyor. Zaten sağlıklı bir ticari ilişkinin temeli de budur.

Ancak herkesin aynı anlayışla hareket ettiğini söylemek mümkün değil. Rakibi hakkında dedikodu üreten, gerçeği çarpıtan, yalan yanlış bilgilerle yabancı hava yolu şirketlerinin kafasını karıştırmaya çalışan bir yaklaşım da karşımıza çıkıyor. Kendi yeterliliğini anlatmak yerine başka bir şirketin güvenilirliğini tartışmaya açarak iş almaya çalışanlardan söz ediyorum. Rakibinin itibarını aşındırınca kendisine müşteri geleceğini düşünen bu anlayışın sorgulanması gerekiyor.

Bir şirket hakkında ortaya attığınız sözün, karşı tarafta nasıl bir etki yaratacağını elbette biliyorsunuz. Yabancı bir hava yolunun Türkiye’deki gelişmeleri bütün ayrıntılarıyla takip edememesini fırsat olarak görüyorsanız, burada iyi niyet aramak güçleşir. Eksik bilgiyle şüphe oluşturmak, olmayanı olmuş gibi anlatmak ve belirsizlikten ticari kazanç beklemek kabul edilemez. Müşterinin kararını etkilemek için gerçeği eğip bükmenin adı ticari beceri değildir.

Üstelik bu yöntemlerin zararı yalnızca hedef alınan firmayla sınırlı kalmıyor. Türkiye’de hizmet alacak yabancı bir şirketin zihninde sektörün tamamına ilişkin güvensizlik oluşabiliyor. Siz bir rakibinizi kötülediğinizi düşünürken, karşı taraf Türkiye’de kime güveneceğini sorgulamaya başlıyor. Bir müşteriyi kazanma hesabıyla ülkenin havacılık birikimine ve iş yapma kültürüne zarar vermeye kimsenin hakkı yok.
İşin bir de kamu otoritesini ilgilendiren boyutu bulunuyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün yabancı hava yollarına belirli temsil ve gözetim firmalarıyla çalışmaları yönünde telkinde veya dayatmada bulunduğuna ilişkin iddiaların da açıklığa kavuşturulması gerekiyor. Böyle bir yönlendirme varsa bunun dayanağı, gerekçesi ve ölçütü açıkça ortaya konulmalıdır. Kamu otoritesinden beklenen, bütün şirketlere eşit mesafede durması ve rekabetin kurallar içinde işlemesini sağlamasıdır.

Yabancı hava yolu şirketleri, mevzuatın öngördüğü yeterlilikleri taşıyan firmalar arasından tercihlerini özgürce yapabilmelidir. Bu tercihi hizmet kalitesi, operasyonel kabiliyet, maliyet ve güven belirlemelidir. Ne dedikoduyla oluşturulan bir korku ortamı ne de kaynağı belirsiz yönlendirmeler ticari ilişkinin önüne geçmelidir. Kuralların herkese eşit uygulandığı bir düzende, işini iyi yapanın önü açılır.

Temsil ve gözetim işi yapan firmalara çağrım açık; daha iyi hizmet verin, çalışanınıza yatırım yapın, operasyonunuzu güçlendirin ve müşterinizin karşısına somut başarılarınızla çıkın. Rakibinizle ilgili gerçek bir usulsüzlük biliyorsanız, bunu belgesiyle yetkili mercilere taşıyın. Ancak yalan yanlış bilgilerle insanların kafasını karıştırıp buradan müşteri devşirmeye çalışmayın. Kendi şirketinizi büyütmenin yolunu başkasının itibarını küçültmekte aramayın.

Bu sektörün dürüst çalışan firmaları da bu anlayış karşısında sessiz kalmamalıdır. Çünkü bugün bir başkası hakkında üretilen dedikodu, yarın aynı yöntemle sizin kapınıza dayanabilir. Güvenin aşındığı bir piyasada kimsenin kazancı kalıcı olmaz.

Bu arada en büyük sorun personel sorunu. Üç kuruş fazla para veren şirkete; çalıştığı şirketin bilgi taşıması da büyük bir suç ve karakter sorunudur. Karakter ölçümü yapamayacağımıza göre ne bir başka şirketin personelinden bilgi almaya çalışın ne de kendi personelinizi bilgi satışına izin verin.

Rekabet edin; fakat önce yaptığınız işe, sonra birbirinizin emeğine saygı gösterin.