Koridor

Bu hafta havacılık koridorlarında yürürken insanın aklına tek bir cümle geliyor…

Türkiye’de havacılık büyüyor ama herkes aynı hızda koşmuyor.

Kimi terminal büyütüyor…

Kimi vizyon büyütüyor…

Kimi ise hâlâ koltuğun ergonomisini ayarlamakla meşgul.

HEAŞ’ın genel kurulu yapıldı.

Yeni yönetim belli oldu.

Yeni isimler, yeni umutlar, yeni sunum dosyaları…

Sabiha Gökçen artık eskisi gibi değil. Yolcu sayısı başka seviyeye geldi. Avrupa’nın en hızlı büyüyen meydanlarından biri oldu.

Faruk Kacır’ın açıklamalarında “yenilikçi çözümler” vurgusu vardı. Güzel. Zaten artık klasik yöntemlerle havalimanı yönetilen çağ kapandı. Çünkü havacılık artık sadece uçak kaldırma işi değil… Veri yönetimi, kriz yönetimi, insan yönetimi işi.

Yeni yönetime başarılar diliyorum.

Gelelim Pegasus’a…

Uzun zamandır ilk kez bir hava yolunda “kusur aramaya” çalışıp da bulamadım.

İnsan bazen bilinçli olarak kulp takmak ister ya… olmadı.

Check-in yapıyorsunuz…

Boarding kart telefonunuzda.

Süreç akıyor.

Kimse size bağırmıyor.

Kimse kağıt kovalamıyor.

Kimse “sırayı bozmayın” diye kriz çıkarmıyor.

Yapay zekâ destekli anonslar devrede.

Sistem akıyor.

Operasyon sessiz çalışıyor.

İyi havayolu budur zaten.

Yolcuya kendini hissettirmeden çalışan havayolu.

Ve şu yeni menü…

Bakın açık söylüyorum…

O sıcak yemek işi olmuş hem de on numara restoran ayarında.

Eskiden düşük maliyetli havayollarında sandviç alırsınız, “karnım bastırılsın yeter” dersiniz. Şimdi Pegasus’ta sıcak yemek geliyor, insan “bir de kahve söyleyeyim” moduna giriyor.

Detay önemli iştir.

Pegasus detay çalışıyor.

Birileri sürekli onları yakalamaya çalışıyor ama Pegasus çıtayı sürekli yukarı taşıyor. Çünkü sistemleri güncel. Çünkü refleksleri hızlı. Çünkü yolcunun bugünkü beklentisini okuyabiliyorlar.

Haftaya bu uçuşları daha detaylı anlatacağım.

TAV tarafında ise başka bir hikâye yazılıyor.

Bir Türk şirketi düşünün…

Kazakistan’da havalimanı işletiyor.

Cumhurbaşkanları seviyesinde protokol imzalıyor.

Milyar euroluk yatırım yapıyor.

Ve dünyanın en iyi 100 havalimanı listesine sokuyor.

Kolay iş değil.

Almatı Havalimanı’nın yolcu sayısı ikiye katlanmış.

6 milyondan 11,9 milyona.

Bu tesadüf değil.

Bu operasyon bilgisi.

Serkan Kaptan’ın açıklamalarında dikkat çeken nokta şu oldu:

“Türkiye’nin havalimanı işletmeciliği birikimini temsil ediyoruz.”

İşte mesele tam burada.

Eskiden Türk şirketleri dışarıdan teknoloji alırdı.

Şimdi işletme modeli ihraç ediyoruz.

TAV bugün dünyada marka olduysa, bu sadece terminal yapmaktan değil… Sistem kurabilmesinden kaynaklanıyor.

Şapka çıkartılır mı?

Net çıkartılır.

Ama madalyonun öbür yüzü de var.

İran-ABD gerilimi büyüyor.

Ve havacılık sektörü bunun ekonomik tokadını hissetmeye başladı bile.

Yakıt…

Havacılığın görünmeyen kalbi.

Petrol fiyatı yükseliyor.

Sigorta maliyetleri artıyor.

Hava sahaları kapanıyor.

Rotalar uzuyor.

Bir uçuşun 20 dakika uzaması bazen milyon dolar demek.

Şu an herkes sessiz.

Ama sektör kulislerinde aynı cümle dolaşıyor:

“Zor bir yaz geliyor.”

Özellikle uzun menzilde maliyet baskısı ciddi hissedilecek. Bazı havayolları bunu bilet fiyatına yansıtacak, bazıları operasyon kısacak, bazıları ise sessiz sessiz zarar yazacak.

Ve gelelim THY tarafına…

Eleştiri geliyor mu?

Evet geliyor.

Ama Murat Şeker konusunda biraz frene basmak lazım.

Evet şirketin içinden geliyor.

Evet sistemi biliyor.

Ama henüz koltuğa yeni oturdu.

Türkiye’de şöyle kötü bir alışkanlık var…

Bir yönetici göreve geliyor, ertesi gün herkes sonuç bekliyor.

Havacılık öyle işlemiyor.

Bu sektör refleks sektörüdür ama dönüşüm sektörü değildir.

Büyük yapıların yön değiştirmesi zaman ister.

THY devasa bir organizasyon.

Bir kişinin sihirli değnek sallamasıyla her şey düzelmez.

Beklemek lazım.

Ama şunu da söylemek gerekiyor…

THY artık sadece büyük olmakla yetinemez.

Daha hızlı olmak zorunda.

Daha sade olmak zorunda.

Daha dijital olmak zorunda.

Çünkü rakipler artık uyumuyor.

Kısacası…

Gökyüzünde rekabet artık motor gücüyle değil…

Akıl gücüyle yapılıyor.

Hepinize güzel bir hafta dilerim.

Serdar BAŞAĞAOĞLU

[email protected]