BELEDİYELERİ BİRAZ DA BEN KONU EDEYİM DEDİM (?)

Evet, belediyeleri biraz da ben konu edeyim dedim. Ülkemizde Belediye Hizmetlerinin yoğunlukla tartışıldığı bu günlerde bir takım yabancı ülke (şehir) belediyelerinin kimsesiz yaşayanlara, kimsesiz ölenlere, yaşlılara, çocuklara ne tür hizmetler götürdüğünü aşağıdaki anlatımda yer alıyor. Yazının sonunda da bizim belediyelerimizin bu konuda yaptıkları çalışmalar var.

Bazı konularda insanın yapabileceği en büyük şey, “olabilir” ihtimalini başkasının / başkalarının önüne koymaktır. Tabii ki imkanlar elverdiği ölçüde.

Medeniyet dediğimiz şey; gökdelenler, hızlı trenler, akıllı telefonlar değil.  Medeniyet, kimsenin bakmadığı bir anda bile insana gösterilen saygıdır. Bu bazen bir toplumun seviyesini, en güçsüzüne nasıl davrandığı gösterir. Ve bazen bir mezar taşı, bir uygarlık manifestosuna dönüşür. Hem de “ölüm” temasının çok ötesine geçen, hayatın tam içinden örnekle. Ne zaman “medeniyet nedir?”, “insan olmanın karşılığı ne?”, “Biz neyi kaybettik?” diye içinizden geçerse, bu örnekleri hatırlamak gerekir.

Bu temenni, bugünün dünyasında en temiz dualardan biridir. Bir makam istemiyor, bir çıkar aramıyor, bir üstünlük kurmaya çalışmıyor. Sadece şunu diliyor: Utanılsın” diye değil, Onlar yapabildiğine göre   bizde “yapılabiliriz” duygusu versin diye paylaşılmıştır.

Bazen kader, büyük değişimleri, yüksek sesli çağrılarla değil, sessiz ama berrak niyetlerle başlatır. Temennimiz, yerini bulsun. İnanıyorum ki bu dünyada hâlâ “başkası için” düşünen insanlar olduğu sürece, umut bitmez.Ve insan, yük teşkil etmez.

Yalnızlık kader değildir.Ve toplum, sadece güçlülerin evi değildir.Medeniyet bazen bir cenazede görünür, bazen bir bebek kutusunda, bazen ise hiç tanımadığın birinin telefonunu açan bir seste… Ama özü hep aynıdır:

“Seni fark ediyoruz.”

Belediyelerimiz ve bu kurumların Sn. Yöneticileri. Yolunuz açık olsun. Niyetinizin karşılığı bir yerde mutlaka bulunacaktır. NİYETİNİZ NEYSE KADERİNİZ OLSUN.

Bu metin; parti, görüş ve ideoloji farkı gözetmeden, Türkiye’deki tüm belediyelere hitap etmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu arada siz Airporthaber okurlarının konu ile görüşlerini öğrenmek amacı ile bu seslenişimi AirportHaber’ deki köşeme de aldım. Tüm belediyelere göndermem çok zor olduğundan, TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ’den talep ettiğim bilginin bana ulaşmasını takiben TBB’ ne göndermemin daha uygun olabileceğini düşündüm. Tabii geri dönerler ve cevaplarsalar.

Yukarıda da ifade ettiğim üzere, amaç kimseyi suçlamak, sorgulamak değil; dünyanın farklı şehirlerinde başarıyla uygulanmış modelleri paylaşmak.

Aşağıdaki görselin tüm Belediyelerimizin logolarını sığdırmayı beceremedim.Logoları bulunmayan belediyelerimizden özür diliyorum.

Aşağıda yer alan örneklerin tamamı gerçektir .

1)FİNLANDİYA – “Önce Ev” (Housing First)

Finlandiya, kimsesizliği neredeyse bitiren tek ülkedir.

Model çok basittir: İnsana önce kalıcı bir ev verilir. Alkolü bıraksın, işe girsin, düzelmiş olsun şartı yoktur. Önce kapısı olan bir ev. Sonra psikolog, sosyal hizmet, iş danışmanı. Sonuç: Sokak neredeyse boşalmıştır. Daha da çarpıcı olan şudur: Devlete maliyeti, insanları sokakta bırakmaktan daha düşük çıkmıştır.Mesaj nettir: “İnsan önce insan gibi yaşarsa toparlanır.”

FİNLANDİYA – Bebek Kutusu (Baby Box):

Devlet, yeni doğan her bebek için aileye ücretsiz bir kutu verir. İçinde kıyafetler, bakım ürünleri, battaniye vardır. Kutunun kendisi de beşik olarak kullanılabilir. Zengin–fakir ayrımı yoktur. Mesaj nettir: “Bu çocuk bu ülkenin evladıdır.

2) HOLLANDA – Amsterdam

Parklarda ve bazı meydanlarda ısıtmalı, güvenli uyku kabinleri kurulmuştur. İçinde yatak, ışık, priz ve bazen duş vardır. Amaç lüks değil; onur korumaktır “Sokakta bile insan onuru korunabilir.”

3)AVUSTURYA – Viyana

Belediye, kimsesizler için küçük ama gerçek daireler tahsis eder.

Koğuş yok, yurt yok. Anahtarı olan bir kapı vardır. Aynı binada sosyal hizmet uzmanı bulunur. “Yurt değil, ev.”

4)JAPONYA – Tokyo

Boş ofisler ve küçük daireler mikro evlere dönüştürülür. 9–12 metrekarelik ama temiz, kilitli, güvenli yaşam alanları. Sokaktan çıkmak isteyen için ilk adım.“Bir yatak, bir kapı, bir adres.”

JAPONYA – Yalnız Ölenler (Kodokushi) İçin Belediyeler:
Japonya’da yalnız ölümler çok yaygın. Birçok belediye, bu insanların evlerini temizliyor, eşyalarından küçük bir hatıra saklıyor, isimleriyle kayıt altına alıyor ve cenazelerini “isimsiz” bırakmamaya çalışıyor. Bazı bölgelerde komşuların katıldığı küçük anma törenleri yapılıyor.

5)KANADA – Toronto

Kimsesizlere önce resmî adres ve kütüphane kartı verilir. Bu kart sayesinde sağlık, sosyal yardım ve iş başvuruları yapılabilir. Yoksulluk, görünmezlik olmaktan çıkar. “Amaç insanı sisteme yeniden tanıtmak.”

KANADA – Kütüphanelerde “İnsan Ödünç Alma” Günü:
Bazı şehirlerde kütüphaneler, kitap yerine “insan” ödünç verir.
Bir saat boyunca; mülteciyle, engelli biriyle, yalnız bir yaşlıyla sohbet edersiniz.
Ön yargıları kırmak için yapılır. İnsan, insanla tanışsın diye.

6)PORTEKİZ – Lizbon

Belediyenin kurduğu ortak mutfaklarda kimsesizler de çalışır. Sadece yemek verilmez; katılım sağlanır. Birkaç saatlik emek, küçük bir ücret ve özgüven. “Sadaka değil, katılım.”

7)FRANSA – Nantes

Uzun süre sokakta yaşamış kişiler, yeni gelenlere rehber olur. Belediyeden küçük bir maaş alırlar. Yük değil, bilgi kaynağı olurlar. “İnsan, işe yaradığı anda hayata döner.

FRANSA – Paris

Yalnız Ölenler İçin Belediye Töreni:
Paris Belediyesi, sahipsiz ölenler için belirli günlerde toplu ama onurlu cenaze törenleri düzenliyor. Tabutlar çiçeklerle süsleniyor, bir görevli hayatlarına dair kısa bir metin okuyor. Kimlikleri kaybolmasın diye mezar taşlarında isimleri yazılıyor.

8)ALMANYA – Berlin

Soğuk gecelerde metro istasyonları ve belediye alanları barınağa dönüşür. Duş, çamaşır makinesi, sıcak çorba sağlanır. Kimlik sorulmaz. “Soğukta ölmesin diye kapısını açan bir şehir.

ALMANYA – Yalnızlar İçin Gönüllü Refakatçiler:
Bazı şehirlerde, kimsesiz cenazelerine gönüllüler katılıyor. “Bir insan, toprağa tek başına girmesin” fikriyle, hiç tanımadıkları insanların tabutlarının arkasından yürüyenler var

9)İSPANYA – Barselona

Boş belediye binaları tek kişilik odalara çevrilmiştir. Yurt değil, anahtarı olan oda. Psikolog ve sosyal hizmet binanın içindedir. “İnsan, kapıyı arkasından kapatabildiğinde toparlanır.”

İSPANYA – Yalnız Yaşlılar İçin “Kapı Zili Projesi”:
Bazı şehirlerde belediye, yalnız yaşayan yaşlıların kapı zillerine özel işaretler koyar. Postacı, çöp görevlisi, apartman görevlisi bu zili gördüğünde o kapıya biraz daha dikkat eder. Günlerdir açılmıyorsa haber verir.
Amaç, “gözden kaybolmalarını” engellemektir

10)ABD – San Francisco

Mini ev köyleri kurulmuştur. Her evde yatak, masa, ısıtıcı, priz vardır. Çadır değil, ev.

11)İNGİLTERE – Manchester

Hava 0 derece altına düştüğünde tüm belediye binaları gece barınağı olur. Spor salonları, kültür merkezleri, hatta meclis salonu.“Şehir uyumuyor, çünkü biri donabilir.”

İNGİLTERE – “Public Health Funerals”:
Yakını olmayanlar için devlet cenazeyi üstleniyor. Ama bazı belediyeler bunun ötesine geçerek, küçük bir tören düzenliyor, müzik seçiyor, bazen yerel gönüllülerden “katılım” istiyor. Amaç: “Kimse dünyadan sessizce silinmesin

12)İTALYA – Bologna

Belediye berberlerle anlaşır. Kimsesizlere ücretsiz tıraş ve bakım yapılır. Amaç temizlikten çok, aynada kendini yeniden tanıtmaktır. “İnsana yeniden insan gibi hissettirmek.”

İTALYA – Boş Kalan Köy Evleri 1 Euro’ya:
Terk edilmiş köylerde evler sembolik bedelle verilir. Amaç rant değil; hayatı geri getirmek.

13)AVUSTRALYA – Melbourne

Mobil sağlık otobüsleri sokak sokak dolaşır. Diş hekimi, hemşire, psikolog hizmet verir. Hastaneye gidemeyene şehir gider. “Devlet, kaldırım kenarına gelir.”

Bu örneklerin ortak bir dili vardır: Kimseye “önce düzel” denmez. “Önce insan gibi yaşa, sonra toparlanırsın” denir. Bunlar bugün dünyanın farklı şehirlerinde yapılan işlerdir.

Bu şehirlerin bütçeleri sınırsız değildir.

ÜLKELERİN TÜM ŞEHİRLERİNDEKİ TEŞKİLATLANMALAR İLE İLGİLİ OLARAK BİLGİ MEVCUT DEĞİL.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞIMIZIN 81 VALİLİĞE GÖNDERDİĞİ GENELGE

https://www.aile.gov.tr/haberler/bakanliktan-kimsesizler-icin-genelge/

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, kışın sokakta yaşayan kimsesizlerin barınma ve temel ihtiyaçlarının karşılanması için valiliklerle birlikte aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ile Sosyal Yardımlaşma Ve Dayanışma Vakıflarına genelge gönderdi

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı imzasıyla gönderilen genelge kapsamında, kış aylarında sokakta tek bir vatandaşın dahi kalmaması için il ve ilçelerdeki evsiz, mekânsız ve kimsesiz kişilerin tespitinin yapılması istendi.

Barınmaları, kamu misafirhaneleri ve oteller tarafından sağlanacak kimsesizlere, temizlik, sağlık, temel gıda, giyim ihtiyaçları ile gerekli durumlarda psikolojik destek de verilecek.

İSTANBUL VALİLİĞİNİN GENELGESİ

https://istanbul.gov.tr/istanbulda-kis-mevsiminde-alinacak-tedbirler

Olumsuz hava şartlarının ilimizi terk edeceği ana kadar ilgili kurum ve kuruluşlar, 24 saat esasına göre görev yapacaklardır.  Genelge de bir tek sokakta kalan, evsiz kişilerin ALO 112, 153, 155, 156, 183 ihbar hatları veya Kaymakamlıklarımıza bildirilmesi hususu yer alıyor.

İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BAŞKANLIĞI

https://saglik.ibb.istanbul/ibbden-evsiz-vatandaslara-yuva-destegi/

İlgi linkte detayları belirtilen Kış Hizmetleriİstanbul’un her noktasındaki evsiz vatandaşlara sunuluyor.İBB Evsizlere Kış Hizmeti; sağlık hizmetlerinden sosyal desteğe, ulaşımdan barınmaya değin geniş yelpazede bir hizmet bütününü oluşturuyor.İBB, Memleketlerine Dönmek İsteyen Evsiz Vatandaşlara Ulaşım Desteği de sunuyor ‘’Evsizlere Kış Hizmeti’’ Uygulaması kış döneminde kadınlar için, İstanbul Darülaceze Müdürlüğü Kayışdağı yerleşkesinde; erkekler için ise Esenyurt misafirhanesinde sunuluyor. Ayrıca memleketlerine gitmek isteyen evsiz vatandaşlara ulaşım destek hizmeti de sağlanıyor. Müracaat alo 153 numaralı telefonda bekleniyor. Detayları linkte okuyabilirsiniz

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

https://www.gaziantep.bel.tr/tr/haberler/evsiz-vatandaslara-buyuksehirden-yardim-eli

Polis ve zabıta ekiplerinin desteğiyle kentin farklı noktalarında sokakta kalan kişileri tespit ederek, yurtta ağırlamaya başladıklarını belirten Belediye Başkanı, kentteki tüm evsizlere cevap verebilmek için hazırlıkların tamamlandığını aktarırken "Yurt genelinde olduğu gibi hava şartları Gaziantep'te de zorlu hale geldi. Her canlıya sahip çıkılması gereken şu dönemde yurdumuzu evsizlere açtık. Dikkatinizi çekmek isterim. Gaziantep Belediye Başkanı İhtiyaç sahiplerini yurtlarımıza yerleştirdik demiyor. Ağırlamaya başladıklarını ifade ediyor. Ağırlamanın içine giren diğer hususlara ilişkin hizmet sunumunda bulundukları da açık. Soğuk havalarda kim olduğuna bakmaksızın sokakta kalan herkese kapımızı açtık diyor..

KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI

https://www.kartal.bel.tr/Belediyemiz/Haberler/18566

Kartal Belediyemiz Sokakta kalan evsiz ve kimsesiz vatandaşlarımıza barınma, Temizlik vb. Konularda 365 gün 24 saat destek sağlıyor.

KOCAELİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

https://www.kocaeli.bel.tr/haber/buyuksehir-evsizlere-umut-oluyor-47282.html

Kış döneminde evsizlere umut oluyor

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, İzmit ve Gebze’de faaliyet gösteren Barınma ve Konaklama Merkezleri ile sokakta kalan evsizlere sıcak yuva imkânı sunuyor. Evsiz vatandaşları 153’e bildirilmesini istiyor. Bunun dışında kimsesiz vatandaşları vefatı halinde gerekli tüm hizmetleri eksiksiz sunuyor. (Bknz Yeşil Köşedeki Görsel)

KADIKÖY BELEDİYESİBAŞKANLIĞI

https://sosyaldestek.kadikoy.bel.tr/hizmetler/sosyal-hizmet-uygulamalari

https://saglik.ibb.istanbul/ibbden-evsiz-vatandaslara-yuva-destegi/

Sizlere maalesef Kadıköy Belediyemizin hizmetleri ile ilgili detay bilgi veremeyeceğim. O kadar uzun ve detaylı ki. Ayrı bir yazı kaleme almamgerekir. Kimsesizlere ev temini hizmetini IBB Büyükşehir yürütüyor, geri kalan aklınıza gelen tüm sosyal hizmetler için referans linklerde telefon numaraları mevcut. Sosyo-ekonomik ihtiyaç sahibi olan, fiziksel psikolojik ya da yaşa bağlı nedenlerle günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmekte zorluk yaşayan, yemeğini yapamayacak durumda olan 65 yaş üstü veya kronik sağlık sorunu olan bireylere yönelik sunulan hizmetleri mevcut.

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

https://www.izmir.bel.tr/tr/sokakta-yasam-mucadalesi-veren-ihtiyac-sahiplerine-destek/921/4131

İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin Örnekköy’ deki İzmir Büyükşehir Belediyesi Geçici Erkek Konukevi, özellikle soğuk kış aylarında, çeşitli kaynaklardan gelen bildirimler doğrultusunda sokakta yaşayan evsiz vatandaşlara barınma olanağı tanıyor. Zabıta ekipleri, devriye gezen emniyet güçleri ya da ihbar üzerine harekete geçen “Güçsüzler Evi yetkilileri” tarafından bulundukları yerden alınan evsizler hem soğuk havalardan korunuyor hem de sıcak bir yuvaya sahip oluyor. Merkezde kalan vatandaşlarımıza, kalıcı çözümler üretmeleri konusunda rehberlik ediliyor ve barınma, yemek, temizlik ve sağlık hizmeti veriliyor. Yaşı uygun olanlar Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile yapılan koordineli çalışma ile huzurevi veya bakım merkezlerine yerleştiriliyor.Çalışabilecek durumunda olanlar İş Bulma Kurumuna yönlendirilerek iş bulmaları sağlanıyor. Tel: 361 71 51, mesai saatleri dışında ise 361 00 82 numaralı telefondan erişilebilir

SAKARYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

https://www.sakarya.bel.tr/en/Haber/soguk-kis-gununde-sokaktaki-kimsesizlerin-ailesi-buyuksehir/20462

Soğuk kış günlerinde sokakta kaldığı ve kimsesiz olduğu ihbarı yapılan vatandaşlara kucak açan Büyükşehir Belediyesi yiyecek, giyecek ve barınma ihtiyaçlarını karşıladığı kimsesizlere bir anlamda aile oluyor. Kimsesiz ölen vatandaşlarımıza en üst seviyede defin hizmeti veriyor.

Belediye Sakarya’nın her bir noktasında destek ve yardıma ihtiyaç duyan her bireyin toplumdaki yerini güçlendirmek için çalışıyor. Özellikle son yılda Yaşlı Destek Merkezi (YADEM), Aşevi, Sosyal Mağaza, Sosyal Market ve Sosyal Kart projeleriyle binlerce kişinin elinden tutarken, tüm ihbarları anında cevaplıyor. Yukarıdaki linkte irtibat numarası mevcut.