Yüzümüz biniş kartımız olursa

Havalimanında insanın kendisi olduğunu ispat etmesi başlı başına bir mesai. Pasaportu çıkar, biniş kartını göster, telefonu aç, ekranı aydınlat… “Benim efendim, biraz önce de bendim” diyesi geliyor insanın, bilhassa bir elinde kahve, diğerinde valiz, telefonunda da yüzde üç şarj kalmışsa.

Biyometrik geçişin vaadi cazip hâliyle: Kameraya bak, sistem tanısın, geç. Boarding pass aramak yok, çantanın dibinde pasaport kazısı yapmak yok. Yüzümüzü evde unutmadığımız müddetçe mesele hallolmuş gibi.

IATA ve sektör ortaklarının 1 Ekim’de duyurduğu girişim de bu kolaylığın önünü açmayı amaçlıyor; gönüllülük, mahremiyet ve biyometri kullanmak istemeyen yolcuya alternatif sunulması şartıyla. (iata.org)

Gelgelelim insan düşünüyor, kapı açıldıktan sonra: Ben geçtim de yüzüme ait veri nerede kaldı?

Sunulan convenience gözümüzün önünde, verinin akıbeti ise privacy policy’nin bilmem kaçıncı paragrafında. Okuyana aşk olsun; “Okudum, anladım, kabul ediyorum” cümlesini hayatımız boyunca bu kadar rahat kullanıp içeriğine bu kadar az vâkıf olduğumuz başka bir beyan var mıdır, emin değilim.

Üstelik havalimanında muvafakat biraz aceleye geliyor. Bir tarafta hızla ilerleyen biyometrik kapı, diğer tarafta uzayan kuyruk, ekranda da “last call” yazıyorsa, insan mahremiyet üzerine tefekküre dalmıyor pek; basıyor “accept”e, yetişmek için.

Bu yüzden “Tercih sizin” denmesiyle bitmiyor iş. Biyometriyi istemeyenin sırası da makul ilerlemeli, sistem tanımadığında yardım edecek bir görevli de bulunmalı orada. Kamera üçüncü denemede hâlâ kapıyı açmıyorsa, kendi yüzünden şüphe etmemeli yolcu.

Ben kullanmaya meyyalim açıkçası; pasaport arama faslı kısalsın, memnun olurum. Ama hangi verinin alındığını, kimde tutulduğunu ve ne zaman silineceğini de anlayabileyim, hukuk müşaviri çağırmadan.

Kapıda beni tanıyan sistemin, seyahat bitince beni ne zaman unutacağını bilmek isterim.