Türkiye’de özel jet kiralama şirketleri yeni müşteri bulmakta ve yaptıkları uçuşların ücretini tahsil etmekte zorlanıyor. Sektörden görüştüğüm isimler, eski müşterilerinin tamamına yakını tarifeli havayollarına yöneldiğini söylüyor. Talep düştükçe şirketler fiyat kırıyor, uçak sahiplerinin kira geliri hesabı da bozuluyor.
“İş yok, uçuş yok.” Son günlerde özel havacılıkta konuştuğum isimlerden en çok duyduğum söz bu. Sektörden edindiğim bilgiye göre, iki uçaklı bir özel jet şirketi Kasım ayı içinde toplam altı bacak uçuş gerçekleştirmiş.
Sektörde önemli bir yere sahip olan şirket sahipleri, bugün özel jetleri ağırlıklı olarak uçak sahiplerinin kullandığını, eskiden uçak kiralayan müşterilerin bir bölümünün ise tarifeli seferden bilet aldığını anlatıyor.
Ekonomik durgunluğa bir de FON olayının etkisi eklenince normal bir iş insanı bile laf olur diye uçmak istemiyor. Bir şirketin yetkilisi, kamuoyuna yansıyan fon olaylarının ardından bazı müşterilerin özel jetle seyahatlerinin haber olmasından çekindiğini söylüyor.
Bir özel jet şirketinin sahibine “Kimse uçak kiralamak istemiyormuş” dedim. “Evet, satmak isteyen satmaya korkuyor, almak isteyen almaya korkuyor, laf olur diye” cevabını verdi. İtiraf gibi bu sözler “laf olur” kaygısı uçuş satışının iki tarafına da yansıdığının göstergesi olarak kabul ediliyor. Şirket uçuşu satmaya, müşteri de o uçuşu satın almaya çekiniyor.
Bir de işin tahsilat tarafı var. Konuştuğum bir sektör temsilcisi, bazı kurumsal müşterilerden ödeme almakta zorlandıklarını anlatıyor. Yeni uçuşu satmak imkansız hale gelirken, yapılmış uçuşların parası da gecikince şirketlerin kasası tam takır kuru bakır olarak sos veriyor.
Uçak yerde beklerken bakım takvimi işlemeye, hangar, sigorta ve ekip giderleri yazılmaya devam ediyor.
Az sayıdaki kiralama talebini almak için şirketler birbirinin altında fiyat veriyor. Sektörden görüştüğüm isimlere göre, kiralamaya aracılık eden brokerlar da çoğu zaman en düşük teklife yöneliyor.
Uçağını alırken “Siz kullanmadığınızda kiraya veririz, yatırımınız kısa sürede kendini amorti eder” denilen uçak sahiplerini düşünün. Bugün uçakları hem daha seyrek kiralanıyor hem de kiralandığında bekledikleri geliri getirmiyor.
Sektörde yılbaşına doğru bir hareketlenme umudu var. Birkaç haftalık hareket şirketlere nefes aldırabilir ama uçak sahipleri yatırım hesabını yıl boyunca kira geliri elde edecekleri varsayımıyla yaptı. Bugün o hesabın en önemli kalemi belirsiz. Uçağı sahibi kullanıyor, o uçağın masrafını karşılaması beklenen müşteri ise tarifeli seferde.
Öte yandan uçak sahipleri kara kara düşünüyor, işletmeler ne yapacağını bilmiyor. Uçak sahibi, kiraya verip masrafını çıkaracağını düşündüğü uçağın hangar, bakım ve sigorta giderlerini nasıl karşılayacağının hesabını yapıyor. İşletmeci ise bir yandan yıllar içinde yetiştirdiği pilotu, kabin personelini, teknisyeni ve operasyon ekibini elinde tutmak istiyor, diğer yandan ay sonunda bu insanların maaşını hangi parayla ödeyeceğini düşünüyor. Bir şirketin iflası onlarca insanı işsiz bırakabilir.
İflaslar peş peşe gelirse işini kaybedenlerin sayısı yüzleri bulabilir. Peki bu insanlar iş aramak için kimin kapısını çalacak? Kapısını çalacakları şirket de bugün kendi çalışanının maaşını nasıl ödeyeceğini hesaplıyor.
KKTC İşleticisinde İddialar…
Emrullah Turanlı vahim iddialar ortaya attı. Bu arada Cumhurbaşkanının gölgesinde iş yaptığını da itiraf etti. Zaten Sayın Cumhurbaşkanı olmasaydı tuvaletin yolunu bulamazdınız.
Şimdi hem Cumhurbaşkanına zarar veriyorsunuz hem de 14 senedir işlettiğiniz KKTC Ercan Havalimanı’ndan kar etmediğinizi ifade ediyorsunuz. Üstelik aranızda geçen konuşmaları da kamuoyu önünde höykürüyorsun. Sen ne güvenilmez adamsın, sen nasıl ikircikli bir insansın!
Seni gördüğüm, konuştuğum günden beri hiç ısınmamıştım ve uzak duruyordum. Nasıl da hissiyatım doğru çıktı. Yazık Serhat beye de yazık…
Yorumlar