Onur Air'ın iflasının perde arkası... Bir idam mahkumu: Babek Zencani

Bir dönem Türk sivil havacılığının en güçlü özel havayollarından biri olarak gösterilen Onur Air, bugün yalnızca faaliyetlerini durdurmuş bir şirket değil; binlerce çalışanı, tedarikçiyi ve yolcuyu etkileyen büyük bir iflasın sembolü olarak hafızalarda yer alıyor.

1992 yılında kurulan ve özellikle 2000'li yıllarda filosu, charter operasyonları ve tarifeli uçuş ağıyla sektörün önde gelen oyuncularından biri haline gelen Onur Air, pandemi sonrası yaşadığı ağır finansal krizin ardından operasyonlarını durdurdu. Uzun süren hukuki sürecin sonunda şirketin iflası kesinleşirken, Türk sivil havacılık tarihinin en büyük şirket iflaslarından biri olarak kayıtlara geçti.

Ancak Onur Air'in hikâyesi yalnızca ekonomik zorluklardan ibaret değildi. Şirket, yıllar boyunca uluslararası yaptırımlar, milyarlarca dolarlık yolsuzluk iddiaları ve İran'ın en tartışmalı iş insanlarından biri olan Babek Zencani ile kurduğu ortaklık nedeniyle de gündemden düşmedi.

Yaptırımların Gölgesinde Gelen Ortaklık

2013 yılında İranlı iş insanı Babek Zencani'nin şirketleri, Onur Air'de önemli bir ortaklık elde etti. O dönem bu yatırım, Türkiye ve uluslararası havacılık çevrelerinde dikkatle takip edildi.

ABD ve Avrupa Birliği'nin yaptırım listesinde bulunan Zencani, İran petrolünün uluslararası pazarlara ulaştırılması ve elde edilen gelirlerin ülkeye aktarılması süreçlerinde kilit isimlerden biri olarak gösteriliyordu. Kurduğu geniş şirket ağı sayesinde bankacılık, lojistik, havacılık ve enerji sektörlerinde faaliyet yürütüyordu.

Ancak aynı yılın sonunda İran yönetimi, Zencani'yi yaklaşık 2,7 milyar dolarlık kamu zararına neden olduğu iddiasıyla tutukladı. İran makamları, Onur Air hisselerinin de İran devletine ait olduğu öne sürülen kaynaklarla satın alındığını savunarak Türkiye'de hukuki girişimlerde bulundu. Bu gelişme, Onur Air'in uluslararası hukuk ve yaptırım tartışmalarının merkezine yerleşmesine neden oldu.

İdam Cezası Alan İş İnsanı

İran mahkemesi 2016 yılında Babek Zencani'yi "yeryüzünde fesat çıkarmak" suçundan idam cezasına mahkûm etti. Ancak dosya burada kapanmadı.

İran yargısı, devlet zararının tahsil edilmesi halinde cezanın değiştirilebileceğini açıkladı. Yıllar süren mali incelemeler ve varlıkların geri kazandırılmasına yönelik çalışmaların ardından Zencani'nin idam cezası kaldırıldı ve hapis cezasına çevrildi.

2025 yılında ise kamuoyunu şaşırtan yeni bir gelişme yaşandı. İran makamları, Zencani'nin belirli hukuki süreçler kapsamında cezaevi dışına çıktığını doğruladı. Ardından iş dünyasına yeniden dönen Zencani'nin demiryolu, finans teknolojileri ve lojistik alanlarında yeni yatırımlara başladığı görüldü. Buna karşın ABD yönetimi, 2026 yılında Zencani ve bağlantılı bazı şirketlerini yeniden yaptırım listesine aldı. Bu nedenle Zencani hakkındaki uluslararası tartışmalar halen sona ermiş değil.

Onur Air İçin Dönüm Noktası mıydı?

Babek Zencani ortaklığının tek başına Onur Air'in iflasına yol açtığını söylemenin doğru olmayacağı belirtiliyor. Şirketin iflas sürecinde pandemi sonrası daralan pazar, finansmana erişim güçlüğü, filo yapısı, artan maliyetler ve operasyonel sorunlar belirleyici oldu.

Bununla birlikte Zencani ortaklığı, şirketin uluslararası algısını etkileyen ve yıllarca hukuki tartışmalara konu olan önemli başlıklardan biri olarak hafızalarda kaldı.

Havacılık Tarihine Geçen Bir Çöküş

Onur Air'in iflası, yalnızca bir havayolunun faaliyetlerini sonlandırması anlamına gelmedi.

Yaklaşık otuz yıllık bir marka ortadan kalkarken, binlerce çalışan işsiz kaldı, çok sayıda tedarikçi alacaklarını tahsil edemedi ve Türk sivil havacılık sektörünün önemli aktörlerinden biri tarihe karıştı.

Bir dönem gökyüzünde güçlü bir marka olarak anılan Onur Air, bugün hem Türk sivil havacılığının en büyük iflas dosyalarından biri hem de uluslararası yaptırımlar, milyarlarca dolarlık yolsuzluk iddiaları ve Babek Zencani dosyasıyla birlikte anılan en dikkat çekici şirket hikâyelerinden biri olarak kayıtlardaki yerini koruyor.

©AirportHaber ÖZEL