THY’DE HAC FARZ, CEP ZEKÂTA MUHTAÇ!

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) eski Genel Müdür Yardımcısı Oktay Erdağı, Türk Hava Yolları’nın 2033 büyüme hedefleri ile çalışanların ücret ve özlük haklarına yönelik tartışmaları karşılaştırdığı yazısında, hem THY yönetimine hem de Hava-İş Sendikası’na eleştiriler yöneltti.

Erdağı, THY’nin 2033 yılında 813 uçaklık filoya, 171 milyon yolcuya ve yaklaşık 52 milyar dolarlık gelire ulaşmayı hedeflediğini hatırlatarak, böylesine büyük bir büyüme planı yürütülürken çalışanların gelirlerinde tasarruf arayışına girilmesinin ciddi bir çelişki oluşturduğunu savundu.

“Uçağa para var, insana gelince tasarruf”

THY’de “Hedef 12” kapsamında pilot, kabin memuru, teknisyen ve diğer çalışanların ücret ve özlük haklarının tartışılmasını eleştiren Erdağı, havacılığın en önemli sermayesinin yetişmiş insan kaynağı olduğunu vurguladı.

Pilotların, lisanslı teknisyenlerin, tecrübeli kabin görevlilerinin ve dispeçerlerin kısa sürede yetiştirilemeyeceğini belirten Erdağı, uçak satın almanın insan kaynağı oluşturmaktan daha kolay olduğunu ifade etti.

Erdağı, “Bir yönetim 813 uçağı satın alabilir ama yetişmiş insan kaynağını kaybederse o filoyu sağlıklı biçimde işletmekte zorlanır” değerlendirmesinde bulundu.

Hava-İş’e “daha güçlü mücadele” çağrısı

Erdağı, yazısında Hava-İş Sendikası’nın Hedef 12 konusunda yaptığı toplantı ve açıklamalara da değindi.

Sendikacılığın yalnızca toplantı yapmak ve duyuru yayımlamakla sınırlı kalmaması gerektiğini savunan Erdağı, çalışanların haklarının tartışıldığı dönemlerde sendikanın daha görünür ve etkili bir mücadele yürütmesi gerektiğini ifade etti.

Geçmiş dönemlerde sendikal hareketin meydanlarda, toplu sözleşme masalarında ve kamuoyu önünde daha sert refleks gösterdiğini hatırlatan Erdağı, “Nereye gitti o eski sendikal mücadele?” sorusunu yöneltti.

“Sendikanın gerçek sınavı zor günde verilir”

2026–2027 dönemini kapsayan 29. Dönem Toplu İş Sözleşmesi’nin kısa süre önce imzalandığını hatırlatan Erdağı, çalışanların gelirlerini etkileyebilecek yeni düzenlemelerin birkaç ay içinde yeniden gündeme gelmesini de sorguladı.

Erdağı, toplu sözleşmeyle güvence altına alınan hakların ardından çalışanların bireysel onay süreçleriyle karşı karşıya bırakılmasının, toplu pazarlığın gücü açısından değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

“813 uçağı kim uçuracak?”

THY yönetimine de doğrudan sorular yönelten Erdağı, 2033 hedefindeki 813 uçağı kimin uçuracağını, bakımını kimin yapacağını, kabinde kimin görev alacağını ve operasyonun kimler tarafından planlanacağını sordu.

Çalışanların gelirlerinde ve çalışma huzurunda yaşanacak bozulmanın, uzun vadede şirketin büyüme hedeflerini de olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

“Tasarruf önce israftan başlamalı”

Erdağı, şirketlerin verimlilik ve maliyet kontrolü yapmasına karşı olmadığını ancak bunun ilk adresinin çalışanlar olmaması gerektiğini söyledi.

Yönetim giderleri, verimsiz harcamalar, danışmanlıklar, temsil ve ağırlama maliyetleri, gereksiz organizasyonlar ve hatalı yatırımların öncelikle gözden geçirilmesi gerektiğini savundu.

“THY çalışanını küçülterek büyüyemez”

Erdağı, THY’nin bir taraftan dünya devi olma hedefi koyarken diğer taraftan çalışanlarının gelir ve kazanılmış haklarında gerilemeye yol açabilecek adımlar atmasının sürdürülebilir olmadığını ifade etti.

Yazısında Erzurumlu “Hacı Ağa” hikâyesine gönderme yapan Erdağı, THY’nin büyük hedefleriyle çalışanların ekonomik durumu arasındaki çelişkiyi “Hac farz, cep zekâta muhtaç” sözleriyle özetledi.

Erdağı, değerlendirmesini şu ifadelerle tamamladı:

“THY’nin kanatları uçaklardan oluşabilir ama o kanatları havada tutan insandır. İnsanı küstürerek, emeğini değersizleştirerek ve geleceğe ilişkin güvenini sarsarak 813 uçaklık filo kurulabilir. Ama 813 uçaklık dünya markası kurulamaz.”