Emniyette Sıfır Tolerans, Sıfır Sonuç!

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) eski Genel Müdür Yardımcısı Oktay Erdağı, kaleme aldığı değerlendirme yazısında Türkiye’nin sivil havacılık emniyet performansına yönelik sert eleştirilerde bulundu. Erdağı, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) denetim sonuçlarının, Türkiye’nin emniyet yönetimi alanında ciddi bir gerileme yaşadığını açık biçimde ortaya koyduğunu vurguladı.

Annex 19 Vurgusu: “Bu Bir Kâğıt Düzenlemesi Değil”

Erdağı yazısında, ICAO’nun Chicago Sözleşmesi’nin ayrılmaz parçası olan Annex 19 – Emniyet Yönetiminin, yalnızca mevzuat uyumunu değil; etkin uygulamayı, ölçülebilir risk yönetimini ve güçlü bir emniyet kültürünü zorunlu kıldığını hatırlattı. Annex 19’un; devlet emniyet programı (SSP) ve emniyet yönetim sistemleri (SMS) yoluyla, hem kamu otoriteleri hem de özel sektör işletmeleri için bağlayıcı bir güvenlik disiplini oluşturduğunu belirtti.

“Türkiye 193 Ülke Arasında 153’üncü Sıraya Geriledi”

Eylül 2024’te gerçekleştirilen ICAO USOAP-CMA denetimine dikkat çeken Erdağı, Türkiye’nin 50,44 puan alarak 193 üye ülke arasında 153’üncü sıraya gerilediğini ifade etti. Bu sonucun bir başarı değil, açık bir uyarı olduğunu savunan Erdağı, “Uluslararası standartların yarısına bile ulaşamayan bir uygulama düzeyi söz konusu” değerlendirmesinde bulundu.

“Bu Sonuçlar Sadece Sayı Değil, Risk”

Erdağı’na göre söz konusu düşük performans, yalnızca istatistiksel bir veri olarak görülmemeli. Yazıda, bu tablonun;

• Yabancı havayollarının Türkiye’ye yönelik risk algısını yeniden şekillendirmesi,
• Sigorta primlerinde artış ve havayolu işletmeleri için ek maliyetler doğurması,
• Uluslararası yatırımcı ve partnerler nezdinde güven kaybına yol açması,
• Ek denetim, kısıtlama ve operasyonel yaptırım risklerini artırması

gibi ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.

Kritik Alanlarda Eksiklik İddiası

Erdağı, denetim raporlarında sivil havacılık organizasyonu, personel lisanslama, uçak operasyonları, uçuşa elverişlilik, kaza ve olay soruşturması, hava seyrüsefer hizmetleri ile havalimanları gibi temel başlıklarda ciddi eksiklikler tespit edildiğini belirtti. Bu durumun, “kâğıt üzerindeki uyumsuzluktan öte, sahadaki gerçek risklerle yüzleşilmediğini” gösterdiğini savundu.

“Laf Var, İcraat Yok”

Yazıda, denetim sonrasında yapılan açıklamaların somut çözüm üretmekten uzak olduğu eleştirisi de yer aldı. Dijitalleşme, eğitim ve yeni modeller gibi başlıkların öne çıkarıldığını belirten Erdağı, “Hangi risk azaltıldı, hangi bulgu kapatıldı?” sorularına kamuoyuna sunulmuş net bir yanıt bulunmadığını ifade etti.

“Emniyet Siyasetin Değil, Profesyonelliğin Konusu”

Değerlendirmesinin sonunda Erdağı, havacılık emniyetinin ertelenemeyeceğini ve propaganda diliyle yönetilemeyeceğini vurguladı. Türkiye’nin gökyüzünde yalnızca uçuş ve trafik rekorlarıyla değil, güçlü bir emniyet ve güven kültürüyle anılması gerektiğini belirten Erdağı, “Artık laf değil, ölçülebilir ve sürdürülebilir icraat zamanı” çağrısında bulundu.

Yazı, Türkiye’nin sivil havacılık emniyet sistemine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirirken, ICAO standartları çerçevesinde atılacak somut adımların kamuoyu tarafından yakından izleneceğine işaret ediyor.