EASA pilotları, COMAC C919 için sertifikasyon test uçuşları yapıyor

Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı’nda (EASA) görev yapan pilotların, Çinli uçak üreticisi COMAC tarafından geliştirilen C919 yolcu uçağıyla Şanghay’da test uçuşları gerçekleştirdiği bildirildi. Uçuşların, C919’un Batılı otoritelerden sertifikasyon almasına yönelik sürecin parçası olduğu ifade ediliyor.

South China Morning Post’ta yer alan habere göre, söz konusu testler COMAC’ın C919’u EASA ve diğer Batılı düzenleyiciler nezdinde onaylatarak uçağın yabancı pazarlara açılma hedefinin bir parçası olarak yürütülüyor. EASA, Reuters’e yaptığı açıklamada, C919 kapsamında “doğrulama faaliyetlerinin” test uçuşları yoluyla gerçekleştirildiğini teyit etti.

Gazetenin, gelişmelerden haberdar bir kaynağa dayandırdığı bilgilere göre, Çin’de görev yapan kıdemli yabancı pilotların da C919’un güvenilirliğinin gösterilmesine katkı sağladığı öne sürüldü. Aynı kaynak, EASA’nın uçağı “iyi ve güvenli” bulduğunu, ancak bazı “ilk dönem sorunlarının” küçük teknik ayarlamalar gerektirdiğini iddia etti.

C919, Boeing 737 ve Airbus A320 ailesine Çin’in yanıtı olarak geliştirildi ve Çin iç hatlarında sınırlı operasyonlara başlamış durumda. Ancak uçak henüz ne EASA’dan ne de ABD Federal Havacılık İdaresi’nden (Federal Aviation Administration) sertifikasyon alabildiği için küresel pazardaki potansiyeli önemli ölçüde kısıtlı bulunuyor.

COMAC, C919 için EASA’ya ilk sertifikasyon başvurusunu 2019 yılında yaptı. Süreç, COVID-19 salgını nedeniyle gecikmeye uğrarken, çalışmaların 2023 yılında yeniden hız kazandığı belirtiliyor. EASA İcra Direktörü Florian Guillermet, geçen yıl yaptığı açıklamada, sürecin olumlu ilerlemesi halinde C919’un “üç ila altı yıl” içinde sertifikasyon alabileceğini söylemişti.

Öte yandan, uçağın sertifikasyon alsa bile Batılı havayolları tarafından tercih edilip edilmeyeceği belirsizliğini koruyor. Ryanair CEO’su Michael O’Leary, Mart 2025’te Skift’e verdiği röportajda, fiyat avantajı olması halinde C919 ile ilgilenebileceklerini dile getirmişti. O’Leary, “Airbus’tan yüzde 10–20 daha ucuz olursa sipariş veririz” demişti.

Bu açıklamanın ardından ABD Kongre Üyesi Raja Krishnamoorthi, O’Leary’ye bir mektup göndererek Çin menşeli COMAC uçaklarının satın alınmasına karşı uyarıda bulundu. Krishnamoorthi, mektubunda ABD ve Avrupa havayollarının “Çin askeri şirketleri tarafından üretilen uçakları” satın almayı dahi düşünmemesi gerektiğini savundu.

C919’un EASA nezdindeki sertifikasyon süreci sürerken, test uçuşlarının sonucu ve Batılı düzenleyicilerin alacağı karar, uçağın küresel havacılık pazarındaki geleceği açısından kritik önem taşıyor.