Vize Sektörünün Görünmeyen Gücü: Gateway’in Milyarlık Yükselişi

Türkiye’de milyonlarca kişinin vize başvurularında karşısına çıkan VFS Global’in Türkiye’deki stratejik iş ortağı Gateway Management ve sahibi Halis Ali Çakmak’ın ticari ağı, sermaye yapısı, Malta bağlantıları ve siyasi ilişkileri dikkat çekiyor.

Gazeteci Canan Coşkun’un Kısa Dalga’da yayımlanan araştırmasına göre, Türkiye’de VF Vize Danışmanlık adıyla faaliyet gösteren VFS Global’in Türkiye operasyonları ile Gateway Management arasındaki ilişki, 1990’lı yıllara uzanan geniş bir şirketler ağına dayanıyor.

Talimhane’deki apartmandan milyarlık şirketler grubuna

VFS Global’in Türkiye’deki şirketi VF Vize Danışmanlık, 2010 yılında İstanbul Beyoğlu Talimhane’de bulunan bir apartman dairesinde kuruldu. Aynı adresin, yıllardır Halis Ali Çakmak ve ailesinin kontrolündeki şirketlere ev sahipliği yaptığı ortaya çıktı.

Ticaret sicil kayıtlarına göre Çakmak’ın ticari faaliyetleri 1990’lı yılların sonunda başladı. Araç klima ve iklimlendirme alanında faaliyet gösteren şirketler zaman içerisinde isim değiştirerek bugün vize sektöründe etkin rol oynayan Gateway Management yapısına dönüştü.

2009 yılında Gateway Vize Hizmetleri adını alan şirket, kısa süre içerisinde VFS Global’in Türkiye’deki başvuru merkezlerinin işletilmesinde önemli rol üstlenmeye başladı. Şirketin sermayesi yıllar içinde hızlı bir artış gösterirken, grup bünyesindeki diğer şirketlerle birlikte toplam sermaye büyüklüğü milyarlarca liraya ulaştı.

Malta bağlantıları ve offshore iddiaları

Araştırmada, Halis Ali Çakmak’ın geçmişte ortaklık yaptığı bazı Malta bağlantılı isimlerin, daha sonra uluslararası Paradise Papers sızıntılarında yer aldığına dikkat çekildi.

Çakmak’ın kurucuları arasında bulunduğu bazı şirketlerde Malta merkezli ortakların yer aldığı, yine Malta bağlantılı bazı şirketlerin isimlerinin offshore şirketleri ortaya çıkaran belgelerde geçtiği belirtildi.

Ayrıca VFS Global’in Türkiye’de kurulduğu Talimhane adresinde faaliyet gösteren bazı şirketlerin de Paradise Papers belgelerinde yer alan yapılarla ilişkili olduğu kaydedildi.

Sigorta şirketlerinde dikkat çeken sermaye artışları

Çakmak ailesinin kontrolündeki şirketler arasında sigorta sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlar da bulunuyor.

Özellikle 2021 yılında kurulan Emaa Sigorta’nın sermayesinin birkaç yıl içinde 150 milyon TL’den 1,5 milyar TL’ye yükseltilmesi dikkat çekti. Şirket sermayesinin büyük bölümünün Gateway Management’a ait olduğu belirtilirken, kalan hisselerin aile üyeleri arasında paylaşıldığı ifade edildi.

Buna karşılık Türkiye’deki vize işlemlerinin yürütüldüğü VF Vize Danışmanlık’ın sermayesinin 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 1,1 milyon TL seviyesinde olduğu kaydedildi.

Dönüm noktası 2019 yönetmeliği

Canan Coşkun’un araştırmasına göre Gateway’in büyümesinde önemli dönüm noktalarından biri 2019 yılında yapılan düzenleme oldu.

30 Nisan 2019 tarihinde yayımlanan yönetmelikle, vize aracılık hizmeti verecek kuruluşları belirleme yetkisi Dışişleri Bakanlığı’na verildi. O dönemde Dışişleri Bakanlığı görevini AK Parti Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu yürütüyordu.

Araştırmada, Halis Ali Çakmak’ın 2017 yılında yaptığı bir açıklamada, Irak’taki vize hizmetleri konusunda kendilerine görev verilmesi nedeniyle dönemin Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na teşekkür ettiği de hatırlatıldı.

Daha sonraki yıllarda ikamet izni başvurularında da aracı kurum modelinin devreye alınmasıyla, vize hizmetleri alanında faaliyet gösteren şirketlerin etki alanının genişlediği belirtildi.

Alanya Üniversitesi ve vakıf ilişkileri

Araştırmada dikkat çekilen bir diğer konu ise Halis Ali Çakmak’ın eğitim alanındaki yatırımları oldu.

Çakmak’ın sahibi olduğu Golden Gateway Holding, Alanya Üniversitesi’nin işletmesini 25 yıllığına devraldı. Üniversitenin isim değişikliği ve işletme sürecinde Golden Gateway’in aktif rol aldığı belirtilirken, süreç yerel düzeyde çeşitli tartışmalara da neden oldu.

Alanya Üniversitesi’nin bağlı olduğu Hamdullah Emin Paşa Vakfı’nın mütevelli heyetinde eski Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun bulunduğu, üniversitenin mütevelli heyetinde ise eşi Hülya Çavuşoğlu’nun görev yaptığı ifade edildi.

Dönemin Alanya Kaymakamı Fatih Ürkmezer de yaptığı açıklamalarda Mevlüt Çavuşoğlu’nun vakıfla olan bağını kamuoyuna açıklamıştı.

Azerbaycan ve uluslararası bağlantılar

Şirketler grubunda ortak olarak yer alan Azerbaycan vatandaşı Nurlana Hasanova Çakmak’ın da çeşitli uluslararası ticari kuruluşlarda görev aldığı belirtiliyor.

Özgeçmiş bilgilerinde Gateway Management Azerbaycan Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürüttüğü ifade edilen Hasanova Çakmak’ın, Türkiye ile Malta arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde de aktif rol aldığı kaydedildi.

Tekelleşme ve imtiyaz tartışmaları

Canan Coşkun’un araştırması, VFS Global’in Türkiye’deki stratejik ortağı Gateway’in büyümesini yalnızca ticari bir başarı hikâyesi olarak değil, kamu otoritesinin verdiği yetkiler, siyasi ilişkiler ve uluslararası bağlantılar ekseninde değerlendirmeye açıyor.

Araştırmada, Türkiye’deki vize başvurularının büyük bölümünün belirli şirketler üzerinden yürütülmesinin sektörde tekelleşme tartışmalarını beraberinde getirdiği belirtilirken, şirketlerin sermaye yapıları, offshore bağlantıları ve kamu kurumlarıyla ilişkilerinin kamuoyunda daha fazla şeffaflık talebine yol açtığı vurgulanıyor.

Canan Coşkun / Kısa Dalga