ICAO’dan havacılık hukukunda yeni dönem

Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), küresel havacılık sektöründe yaşanan teknolojik dönüşüme uyum sağlamak amacıyla uluslararası hava hukukunun geliştirilmesine yönelik çalışmalarını hızlandırıyor.

ICAO Hukuk Komitesi’nin 26-30 Ekim 2026 tarihlerinde Kanada’nın Montreal kentinde gerçekleştirilen 40’ıncı oturumunda, mevcut uluslararası havacılık kurallarının yeni teknolojilere nasıl uygulanacağı ele alındı.

Toplantının ardından yayımlanan açıklamada, özellikle uçakta pilot bulunmadan gerçekleştirilen uçuş operasyonlarının uluslararası hukuk açısından daha açık bir çerçeveye kavuşturulması gerektiği belirtildi.

PİLOTSUZ UÇAKLAR İÇİN YENİ HUKUKİ ÇERÇEVE

Komitenin öncelikli gündem maddelerinden birini, pilotsuz hava araçlarının mevcut uluslararası sivil havacılık sistemine entegrasyonu oluşturdu.

Bu kapsamda, 1944 tarihli Şikago Sözleşmesi ve diğer uluslararası havacılık düzenlemelerinin, uçakta pilot bulunmayan hava araçlarına nasıl uygulanacağının netleştirilmesi istendi.

ICAO, ülkelerin birbirinden farklı ve uyumsuz düzenlemeler oluşturmasının önüne geçilmesini, yeni havacılık teknolojilerinin mevcut hava sahasına güvenli biçimde entegre edilmesini hedefliyor.

SİBER TEHDİTLER VE VERİ GÜVENLİĞİ DE MASADA

Toplantıda sivil havacılığa yönelik siber saldırılar ve yeni güvenlik tehditleri de değerlendirildi.

Mevcut uluslararası hukuk düzenlemelerinin bu tehditler karşısında yeterli olup olmadığı incelenirken, olası hukuki boşlukların giderilmesi amacıyla ilave çalışmalar yapılması gerektiği belirtildi.

Ayrıca uluslararası hava taşımacılığında kişisel verilerin korunmasına ilişkin farklı ulusal ve bölgesel mevzuatların yarattığı sorunlar gündeme geldi. ICAO’nun bu alanda geliştireceği rehberlerin, düzenlemeler arasındaki uyumsuzlukların azaltılmasına katkı sağlayabileceği ifade edildi.

HAVALİMANI VE HAVA SEYRÜSEFER ÜCRETLERİ GÖZDEN GEÇİRİLECEK

ICAO Hukuk Komitesi, havalimanları ile hava seyrüsefer hizmetleri kapsamında uygulanan ücretlendirme sistemlerine ilişkin hukuki belirsizlikleri de değerlendirdi.

Devletler, havayolu şirketleri, havalimanı işletmecileri ve hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları açısından daha öngörülebilir ve tutarlı bir ücretlendirme yapısına ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.

Bu kapsamda mevcut uluslararası kuralların yorumlanmasında yaşanan farklılıkların giderilmesi için yeni hukuki rehberler ve ilave teknik çalışmalar önerildi.

ÜLKELERE YENİ DENETİM VE UYGULAMA DESTEĞİ

Toplantıda, Şikago Sözleşmesi’nin 12’nci maddesi kapsamında devletlerin uçuş kurallarını uygulama ve ihlallere yönelik yaptırım süreçlerine ilişkin yükümlülükleri de ele alındı.

ICAO, ülkelerin uluslararası uçuş kurallarını daha tutarlı uygulayabilmeleri amacıyla yeni rehber dokümanlar hazırlanmasını ve web tabanlı bir destek aracının kullanıma sunulmasını destekledi.

Söz konusu araçların bağlayıcı yeni kurallar oluşturmak yerine, devletlerin mevcut yükümlülüklerini yerine getirmelerine yardımcı olması amaçlanıyor.

SON KARARI ICAO KONSEYİ VERECEK

ICAO Hukuk Komitesi tarafından kabul edilen tavsiye kararları, değerlendirilmek üzere ICAO Konseyi’ne sunulacak.

Konseyin değerlendirmesi, uluslararası havacılık hukukunun pilotsuz uçuş operasyonları, siber güvenlik ve gelişen teknolojiler karşısında nasıl şekilleneceğine yönelik sonraki adımları belirleyecek.

Ancak komitenin tavsiyeleri henüz yürürlüğe girmiş yeni bir uluslararası düzenleme niteliği taşımıyor.