İngiltere’den Ukrayna’ya 300 Milyon Euroluk Gripen Desteği

İngiltere, Ukrayna’nın 2029 yılına kadar 16 adet Saab Gripen E savaş uçağından oluşan bir filo kurmasına destek olmak amacıyla 300 milyon euroluk finansman sağlayacağını açıkladı.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 16 Temmuz 2026 tarihinde Kiev’e gerçekleştirdiği ziyarette Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile bir araya geldi. Starmer, İngiltere’nin savaş uçaklarının Ukrayna’ya teslim edilmesi ve operasyonel hale getirilmesi için İsveç ile birlikte çalışacağını bildirdi.

Yaklaşık 345 milyon dolara karşılık gelen destek paketi; Ukraynalı pilot ve mühendislerin eğitimi, uçuş simülatörleri, yedek parçalar ve uçakların işletilmesi için ihtiyaç duyulan diğer ekipmanları kapsayacak.

İlk filonun 2029’da kurulması hedefleniyor

Plan kapsamında Ukrayna’nın 2029 yılına kadar 16 adet Gripen E savaş uçağından oluşan ilk filosunu operasyonel hale getirmesi öngörülüyor.

Saab, Haziran 2026’da İsveç Savunma Malzeme İdaresi ile Ukrayna için planlanan 16 Gripen E savaş uçağına ilişkin yaklaşık 2,45 milyar dolar değerinde sözleşme imzalamıştı. Teslimatların 2029 ve 2030 yıllarında gerçekleştirilmesi planlanıyor.

İngiltere’nin açıkladığı finansmanın, uçakların teslimatı kadar eğitim, bakım ve operasyonel destek altyapısının oluşturulmasında da kullanılması bekleniyor.

“Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendirecek”

Başbakan Starmer, yatırımın Ukrayna’nın savunma kapasitesine katkı sağlayacağını belirterek, gelişmiş Gripen savaş uçaklarının Ukrayna hava sahasında görev yapabilmesi için gerekli desteğin verileceğini söyledi.

İngiltere hükümeti ayrıca Gripen programının ülkedeki savunma sanayisi açısından da önem taşıdığını vurguladı. Uçağın üretim ve tedarik zincirinde Saab UK ve Leonardo UK’nin de aralarında bulunduğu 50’den fazla İngiliz şirketinin yer aldığı, programın yaklaşık 5 bin kişilik istihdamı desteklediği belirtildi.

Gripen E neden tercih edildi?

Saab tarafından geliştirilen Gripen E, tek motorlu çok rollü savaş uçağı olarak hava-hava, hava-yer ve keşif görevlerinde kullanılabiliyor.

Uçağın sınırlı yer personeliyle işletilebilmesi, bakım ihtiyacının görece düşük olması ve dağınık üslerden operasyon yapabilme kabiliyeti, Ukrayna’nın savaş koşullarındaki ihtiyaçlarına uygun özellikler arasında gösteriliyor.

Gripen E’lerin, Ukrayna Hava Kuvvetlerinin Sovyet tasarımı uçaklardan Batılı platformlara geçiş sürecinin önemli bir parçasını oluşturması bekleniyor.

Ukrayna’nın envanterinde hâlen Sovyet yapımı savaş uçaklarının yanı sıra Lockheed Martin F-16 ve Dassault Mirage 2000 gibi Batılı platformlar da bulunuyor.

Daha eski Gripen uçakları da gündemde

İsveç ile Ukrayna, Ekim 2025’te hava gücü alanındaki iş birliğini kapsayan bir niyet mektubu imzalamıştı. Ukrayna yönetimi, Mayıs 2026’da ilk aşamada 20 adede kadar Gripen E/F satın almayı planladığını açıklamıştı.

İsveç’in ayrıca Ukrayna’nın yeni nesil Gripen E/F satın alma anlaşmasını tamamlaması şartıyla, mevcut filosundan 16 adede kadar Gripen C/D savaş uçağını hibe etme seçeneğini değerlendirdiği belirtildi.

Ukraynalı pilot ve teknik personelin eğitimlerine ise 2026 yılı içerisinde başlanabileceği ifade edildi. Gripen filosunun devreye girmesiyle Ukrayna’nın hava savunması, hava üstünlüğü ve hassas taarruz kabiliyetlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.