COMAC Teslimatlar Hedeflerinin Çok Gerisinde Kaldı!

Çin’in sivil havacılıkta Boeing ve Airbus’a alternatif olma iddiasıyla geliştirdiği C919 programında 2025 yılı, hedeflerle gerçekleşmeler arasındaki farkın net biçimde ortaya çıktığı bir yıl oldu. Çinli uçak üreticisi COMAC, yıl boyunca yalnızca 15 adet C919 teslim ederek, kendi açıkladığı üretim ve teslimat hedeflerinin oldukça altında kaldı.

COMAC, 2025’e girerken C919 için 50 uçaklık bir üretim hedefi ilan etmiş, mart ayında bu rakamı 75 adede kadar yükseltmişti. Ancak yılın ikinci yarısına gelindiğinde beklentiler sessizce aşağı çekildi. Eylül ayında basına yansıyan bilgilere göre hedef önce 25 uçağa düşürüldü. Yıl sonunda açıklanan fiili teslimat rakamları ise bu revize hedefin bile yakalanamadığını gösterdi.

Çin basınında yer alan ve Securities Times tarafından aktarılan verilere göre, COMAC 2025 yılında müşterilere yalnızca 15 adet C919 teslim edebildi. Teslimat sayısı, bağımsız veri kaynakları olan Flightradar24 ve Planespotters kayıtlarıyla da örtüşüyor. Bu tablo, programın seri üretim aşamasında halen ciddi sınırlamalarla karşı karşıya olduğuna işaret ediyor.

Teslimatlar üç havayoluyla sınırlı kaldı

Kayıtlara göre C919 teslimatları yalnızca üç büyük Çinli havayoluyla sınırlı kaldı. 2025 yılı içerisinde:

• Air China 6 adet,
• China Southern Airlines 5 adet,
• China Eastern Airlines ise 4 adet C919 teslim aldı.

Buna ek olarak bir uçak, COMAC tarafından şirket içi kullanım ve test amaçlı olarak envanterde tutuldu.

Programın önündeki soru işaretleri büyüyor

Teslimat performansı, C919’un teknik olarak hizmete girmiş olmasına rağmen üretim ölçeklenmesi, sertifikasyon süreci ve tedarik zinciri kapasitesinde halen aşılması gereken eşikler bulunduğunu ortaya koyuyor. Özellikle küresel ölçekte “dar gövde pazarında alternatif” iddiası taşıyan bir program için 15 uçaklık yıllık teslimat, sembolik bir seviyenin ötesine geçemedi.

C919, Çin’in havacılıkta dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin merkezinde yer alıyor. Ancak 2025 verileri, programın henüz sanayi ölçeğinde istikrarlı üretim temposuna ulaşamadığını ve açıklanan hedeflerle sahadaki gerçekler arasında ciddi bir makas bulunduğunu gösteriyor.

Önümüzdeki dönemde COMAC’ın, gerek üretim hattı kapasitesi gerekse teslimat sürekliliği açısından bu tabloyu nasıl değiştireceği, C919’un küresel rekabet iddiasının geleceği açısından belirleyici olacak.