Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) eski Genel Müdür Yardımcısı Oktay Erdağı, SHGM Genel Müdürü Prof. Dr. Kemal Yüksek’in ICAO Küresel Elçisi olarak seçilmesini değerlendirdi. Erdağı, söz konusu görevlendirmenin Türkiye’nin ICAO denetimlerindeki performansından bağımsız değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “ICAO Küresel Elçiliği bir emniyet gözetim başarı belgesi değildir” ifadelerini kullandı.
Erdağı, bir sivil havacılık otoritesinin başarısının uluslararası unvanlardan çok, ülkesindeki emniyet gözetim sisteminin etkinliği, denetim kapasitesi ve uluslararası standartlara uyumuyla ölçülmesi gerektiğini savundu.
“Önce ICAO karnesine bakılmalı”
Türkiye’nin geçmiş ICAO denetim sonuçlarını hatırlatan Erdağı, 2007 yılında etkin uygulama oranının yüzde 84,50 seviyesinde olduğunu, 2024 yılına ilişkin ICAO verilerinde ise Türkiye’nin performansının ciddi biçimde tartışıldığını belirtti.
Erdağı, bazı alanlarda düşük puanlar ve Türkiye’nin uluslararası sıralamadaki konumuna ilişkin değerlendirmelerin kamuoyuna yansıdığını hatırlatarak, asıl tartışılması gereken konunun yıllar içinde oluşan kurumsal kapasitenin neden zayıfladığı olduğunu söyledi.
2026 yılında gerçekleştirilen doğrulama çalışmalarında bazı alanlarda iyileşmeler açıklandığını da belirten Erdağı, bu gelişmelerin olumlu olduğunu ancak geçmişteki gerilemenin nedenlerinin sorgulanmasını ortadan kaldırmadığını ifade etti.
“Genel müdürün asli görevi emniyet gözetimidir”
Erdağı, ICAO’nun temel amacının uluslararası sivil havacılığın emniyetli, düzenli ve sürdürülebilir biçimde gelişmesini sağlamak olduğunu hatırlatarak, ulusal sivil havacılık otoritelerinin temel görevinin de bu standartları ülkelerinde hayata geçirmek olduğunu söyledi.
Bir genel müdürün performansının kaç uluslararası toplantıya katıldığı veya hangi unvanları aldığıyla değil, ülkesindeki havacılık sisteminin ne kadar etkin denetlendiğiyle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Erdağı, “ICAO standartlarını uygulamakla sorumlu makamın önceliği ICAO’nun elçisi olmak değil, ICAO kurallarının ülkesindeki güvencesi olmaktır” dedi.
“Türkiye’de başka isim yok muydu?”
Erdağı, Türkiye’nin sivil havacılık alanında geniş bir uzman havuzuna sahip olduğunu belirterek, geçmişte SHGM ve Ulaştırma Bakanlığı’nda görev yapmış yöneticiler, akademisyenler, havayolu ve havalimanı yöneticileri ile teknik uzmanların da bu tür uluslararası görevler için değerlendirilebileceğini söyledi.
Pegasus Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet T. Nane’nin de ICAO Küresel Elçisi olarak görevlendirilmesini hatırlatan Erdağı, programın yalnızca kamu otoritesi yöneticilerine açık olmadığının altını çizdi.
Bu nedenle Türkiye adına aday belirleme sürecinin hangi ölçütlerle yürütüldüğünün açıklanması gerektiğini savundu.
“Küresel Elçilik bir denetim başarı belgesi değildir”
Erdağı, ICAO Küresel Elçiler Programı’nın gençleri havacılık mesleklerine yönlendirmek, kadınların ve yeni nesillerin sektöre katılımını desteklemek ve havacılık farkındalığını artırmak amacı taşıdığını belirtti.
Programda devlet yöneticilerinin yanı sıra özel sektör ve akademi temsilcilerinin de yer alabildiğini hatırlatan Erdağı, bu nedenle Kemal Yüksek’in görevlendirilmesinin Türkiye’nin emniyet gözetim sistemine verilmiş bir başarı notu gibi sunulmaması gerektiğini söyledi.
“ICAO Küresel Elçisi olmak başka şeydir, ICAO denetimlerinde başarılı olmak başka şeydir” diyen Erdağı, iki kavramın birbirine karıştırılmaması gerektiğini ifade etti.
SHGM’nin gündemindeki sorunları sıraladı
Erdağı, Türkiye sivil havacılığında halen çözüm bekleyen çok sayıda başlık bulunduğunu savundu.
Pilot ve teknisyenlerin çalışma koşulları, uçuş okullarının sorunları, lisanslandırma ve sertifikalandırma süreçleri, havacılık sağlık işlemleri, havalimanı giriş kartları ve dijital sistemlerin etkinliği gibi konuların sektörün öncelikli gündeminde olduğunu belirtti.
SHGM’nin dijital dönüşüm uygulamaları konusunda sektörden gelen şikayetlerin de incelenmesi gerektiğini ifade eden Erdağı, kurumun başarısının yöneticilerinin unvanlarından değil, sahadaki hizmet kalitesinden doğacağını söyledi.
“Görevlendirme süreci açıklanmalı”
Erdağı, ICAO Küresel Elçilerinin üye devletler tarafından aday gösterildiğini ve kişisel sıfatlarıyla görev yaptığını hatırlatarak, Türkiye’deki aday gösterme sürecine ilişkin bazı sorular yöneltti.
Adaylık kararını hangi makamın verdiğinin, Kemal Yüksek’in hangi gerekçelerle aday gösterildiğinin, başka isimlerin değerlendirilip değerlendirilmediğinin ve sektör görüşünün alınıp alınmadığının açıklanmasını isteyen Erdağı, bunun kamu yönetiminde şeffaflık ve liyakat açısından önemli olduğunu savundu.
“Önce karneni göster, sonra unvanını”
Erdağı, Türk sivil havacılığının uluslararası platformlarda güçlü biçimde temsil edilmesini desteklediğini ancak temsilin gerçek değerinin ülke havacılığına sağladığı katkıyla ölçülmesi gerektiğini söyledi.
ICAO denetimlerinde yaşanan gerilemenin nedenleri açıklanmadan ve mevcut eksikliklerin nasıl giderildiği kamuoyuna açık biçimde ortaya konulmadan uluslararası unvanlarla övünülmesinin doğru olmadığını savundu.
Erdağı, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
“Türkiye’nin ihtiyacı daha fazla uluslararası unvan değil; güçlü, bağımsız, teknik kapasitesi yüksek, liyakate dayalı ve hesap verebilir bir sivil havacılık otoritesidir. Unvanlar uçakları emniyetle uçurmaz. Küresel elçilik kurumsal eksikliklerin üzerini örtemez. Sivil havacılıkta gerçek başarı, dünyaya elçilik yapmakla değil, kendi ülkenizde ICAO standartlarını eksiksiz uygulamakla başlar.”
Yorumlar