Avrupa’nın kara listesinde kimler var? İşte AB hava sahasına giremeyen havayolları

Dünyada her gün binlerce uçuş gerçekleşiyor ancak her havayolu Avrupa Birliği hava sahasına aynı koşullarla giremiyor. Avrupa Komisyonu’nun güncel "EU Air Safety List (ASL)" belgesi, bazı havayollarına tamamen operasyon yasağı getirirken bazı şirketlerin ise yalnızca belirli uçak tipleriyle Avrupa’ya uçmasına izin veriyor.

9 Haziran 2026 tarihli liste, küresel havacılıkta güvenlik ve denetim standartlarının ülkeden ülkeye ne kadar değişebildiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Listenin ilk bölümü olan Annex A, Avrupa Birliği içerisinde operasyon yapması yasaklanan havayollarını kapsıyor. İkinci bölüm olan Annex B ise tamamen yasaklanmayan ancak belirli uçak tipleri veya filoları için operasyon kısıtlamasına tabi tutulan şirketleri içeriyor.

IRAQI AIRWAYS’TEN IRAN ASEMAN’A

Listenin doğrudan şirket bazında yasaklanan dikkat çekici isimleri arasında Air Zimbabwe, Avior Airlines, Iran Aseman Airlines, Fly Baghdad ve Iraqi Airways bulunuyor.
Cezayir merkezli Air Express Algeria da Avrupa Birliği’nde operasyon yasağı bulunan şirketler arasında yer alıyor.

Ancak Avrupa’nın hava güvenliği listesi yalnızca tek tek havayollarından oluşmuyor.

Bazı ülkelerde sorun doğrudan havayolu şirketlerinden çok, ülkenin sivil havacılık otoritesinin yeterli denetim kapasitesine sahip olmadığı değerlendirmesine dayanıyor. Bu nedenle bazı ülkelerde sertifika alan tüm havayolları topluca yasak kapsamında bulunuyor.

AFGANİSTAN’DA TÜM HAVAYOLLARI LİSTEDE

Afganistan’da yetkili otoriteler tarafından sertifikalandırılan tüm havayolları AB’nin yasaklılar listesinde.

Bunlar arasında ülkenin en bilinen iki havayolu Ariana Afghan Airlines ve Kam Air de bulunuyor.

Benzer bir durum Ermenistan’da da geçerli.

AB listesinde Air Dilijans, Armenian Airlines, Armenia Airways, Armenian Helicopters, Fly Arna, FlyOne Armenia, Novair, Shirak Avia ve Skyball yer alıyor.

Özellikle FlyOne Armenia gibi bölgesel ölçekte aktif şekilde büyüyen şirketlerin de listede bulunması dikkat çekiyor.

LİBYA VE NEPAL’DE TABLO DEĞİŞMİYOR

Libya’da sertifika alan havayollarının tamamı AB yasağının kapsamında.

Afriqiyah Airways, Air Libya, Berniq Airways, Buraq Air, Libyan Airlines, Libyan Wings ve Petro Air gibi şirketler Avrupa’ya kendi operasyonlarıyla uçuş gerçekleştiremiyor.

Listenin en dikkat çeken ülkelerinden biri de Nepal.

Ülkenin havacılık otoritesinin denetimi altında bulunan havayollarının tamamı Avrupa Birliği yasağı kapsamında bulunuyor. Buddha Air, Himalaya Airlines, Nepal Airlines, Shree Airlines, Tara Air ve Yeti Airlines bunlardan yalnızca bazıları.

RUSYA’DAN ÇOK SAYIDA BÜYÜK ŞİRKET LİSTEDE

Listenin en dikkat çekici bölümlerinden birini Rus havayolları oluşturuyor.

Burada ülkenin bütün havayollarına yönelik toplu bir yasak yerine belirli şirketler listelenmiş durumda.

Listede Aeroflot, Pobeda, Rossiya Airlines, Ural Airlines, Nordwind, S7 olarak bilinen Siberia Airlines, Utair, Yakutia, Smartavia, NordStar ve Yamal Airlines gibi Rusya’nın en büyük ve en bilinen şirketleri bulunuyor.

Bu bölüm, listenin yalnızca küçük veya az bilinen şirketlerden oluşmadığını göstermesi bakımından önemli.

AFRİKA ÜLKELERİ AĞIRLIKTA

AB listesindeki ülkelerin önemli bölümünün Afrika’da bulunması da dikkat çekiyor.

Kongo Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Cibuti, Ekvator Ginesi, Eritre, Liberya, Libya, Sierra Leone ve Sudan’da faaliyet gösteren birçok şirket veya ülkenin tamamı operasyon yasağı kapsamında.

Sudan’da Badr Airlines, Sudan Airways ve Tarco Air gibi şirketler de yasaklılar listesinde bulunuyor.

Tanzanya’da ise Air Tanzania, Precision Air, Auric Air, Coastal Travels ve çok sayıda safari, charter ve bölgesel operasyon şirketi dahil olmak üzere ülke otoritesi tarafından sertifikalandırılan hava taşıyıcıları listede yer alıyor.

ANGOLA’DA İKİ İSTİSNA

Angola ise farklı bir örnek oluşturuyor.

Ülkedeki havayollarının genel olarak yasak kapsamında bulunmasına rağmen TAAG Angola Airlines ile Heli Malongo, bu toplu yasağın dışında tutuluyor.

Dolayısıyla Avrupa Komisyonu’nun değerlendirmesi yalnızca ülke bazında değil, şirket bazındaki güvenlik ve denetim performansını da dikkate alabiliyor.

IRAN AIR TAMAMEN YASAKLI DEĞİL

Listenin en önemli ayrıntılarından biri Iran Air ile ilgili.

Iran Air, Annex A’da tamamen yasaklanan şirketlerden biri değil. Bunun yerine Annex B kapsamında operasyonel kısıtlamaya tabi tutuluyor.

Şirketin Fokker F100 ve Boeing 747 tipi uçaklarının Avrupa Birliği içerisinde operasyon yapmasına izin verilmiyor. Diğer uygun uçaklarla ise gerekli izinler kapsamında operasyon gerçekleştirilebiliyor.

Bu ayrım, “AB kara listesinde olmak” ifadesinin her havayolu için aynı anlama gelmediğini gösteriyor.

AIR KORYO’YA SADECE İKİ UÇAKLIK İSTİSNA

Kuzey Kore’nin ulusal havayolu Air Koryo da Annex B’de yer alıyor.

Air Koryo’nun filosunun neredeyse tamamına Avrupa operasyonlarında kısıtlama uygulanırken yalnızca P-632 ve P-633 tescilli iki Tupolev Tu-204 uçağı bu kısıtlamanın dışında tutulmuş durumda.

Bu yönüyle Air Koryo, listenin en sıra dışı örneklerinden birini oluşturuyor.

LİSTEYE GİREN ŞİRKET ÇIKABİLİYOR

EU Air Safety List kalıcı bir “ömür boyu yasak” anlamına gelmiyor.

Avrupa Komisyonu, listede bulunan bir havayolunun gerekli uluslararası teknik ve güvenlik standartlarını karşıladığını düşünmesi halinde listeden çıkarılmak için resmi başvuru yapabileceğini açıkça belirtiyor.

Ayrıca AB dışındaki bir havayolunun Avrupa’ya ticari uçuş gerçekleştirebilmesi için EASA’dan Part-TCO yetkisi alması gerekiyor. Avrupa Komisyonu ile EASA, bu yetkilendirme sistemiyle EU Air Safety List’i birlikte yürütüyor.

YASAKLI HAVAYOLUNUN UÇAĞI AVRUPA’YA HİÇ GELEMEZ Mİ?

Burada önemli bir istisna daha bulunuyor.

AB, yasaklı listedeki bir havayolunun gerekli güvenlik standartlarını karşılayan ve yasak kapsamında olmayan başka bir havayolundan wet-lease, yani uçağı mürettebatıyla birlikte kiralayarak bazı trafik haklarını kullanabilmesine imkan tanıyabiliyor.

Dolayısıyla listede yer almak, şirketin hiçbir koşulda Avrupa’ya yolcu taşıyamayacağı anlamına gelmeyebiliyor.

ASL ASLINDA NEYİ ANLATIYOR?

EU Air Safety List’e yalnızca “Avrupa’ya giremeyen havayolları listesi” olarak bakmak eksik kalıyor.

Belge aynı zamanda dünya havacılığındaki denetim kapasitesinin haritasını çıkarıyor.

Bir ülkede bütün havayollarının yasaklanması, tek tek şirketlerin uçaklarından çok, ülkenin havacılık otoritesinin taşıyıcıları uluslararası standartlara uygun biçimde denetleyip denetleyemediğine ilişkin soru işaretlerini ortaya koyuyor.

Diğer taraftan Iran Air ve Air Koryo örneklerinde görüldüğü gibi Avrupa Birliği, gerektiğinde bütün şirkete değil yalnızca belirli uçak tiplerine veya belirli filolara kısıtlama uygulayabiliyor.